Nga Redaksia – Në vitin 2016, Chris Christie ishte një nga republikanët më të fuqishëm në Amerikë dhe një nga aleatët më të dobishëm të Donald Trumpit. Ai e mbështeti Trumpin herët, në një kohë kur kjo mbështetje i kushtonte politikisht. Si shpërblim, iu besua drejtimi i ekipit të tranzicionit presidencial — operacioni që ndërtonte dhe stafinonte të gjithë administratën e ardhshme amerikane.
Por pas gjashtë muajsh, Christie u largua në mënyrë brutale nga detyra. Vetë ai e quajti më vonë një “ekzekutim pa fytyrë”. Arsyeja nuk ishte mungesa e besnikërisë ndaj Trumpit dhe as paaftësia profesionale. Sipas deklaratave publike të Christiet, shkaku ishte një hakmarrje e vjetër familjare: vite më parë, si prokuror federal, ai kishte dërguar në burg Charles Kushnerin — babanë e Jared Kushnerit.
Christie ka deklaruar publikisht se si Donald Trump ashtu edhe Steve Bannon i thanë drejtpërdrejt se Jared Kushner ishte përgjegjës për largimin e tij. Ai tregoi se Jared, brenda vetë zyrës së Trumpit, kishte pretenduar se ndjekja penale ndaj babait të tij ishte “e pamoralshme” dhe se çështja duhej “trajtuar nga rabinët”.
Por dosja penale ishte e rëndë. Charles Kushner kishte pranuar fajësinë për tetëmbëdhjetë akuza që përfshinin evazion fiskal, manipulim dëshmitarësh dhe financime të paligjshme elektorale. Megjithatë, kjo nuk kishte rëndësi për familjen Kushner. Rëndësi kishte vetëm fakti se dikush kishte prekur familjen.
Në fund, Donald Trump e fali Charles Kushnerin në vitin 2020 dhe më pas e riktheu në pozicione prestigjioze gjatë mandatit të dytë presidencial. Mesazhi ishte i qartë: kush i shërben familjes shpërblehet; kush e pengon, nuk harrohet kurrë.
Dhe pikërisht këtu fillon problemi i Edi Ramës.
Sepse kryeministri shqiptar ka investuar kapital të jashtëzakonshëm politik për projektet turistike të Jared Kushnerit dhe Ivanka Trumpit në Sazan dhe Zvërnec. Ai e ka quajtur interesimin e Kushnerit “burim krenarie kombëtare”. Ka drejtuar personalisht komitetin që i dha statusin “investitor strategjik”. Mazhoranca socialiste ndryshoi ligjin për zonat e mbrojtura për t’i hapur rrugë projektit. Vetë Rama premtoi publikisht se investimi “nuk do të ndalet për sa kohë që unë jam këtu”.
Pra, Rama nuk ka lidhur vetëm fatin turistik të bregdetit shqiptar me këtë projekt. Ai ka lidhur fatin e tij politik personal.
Problemi është se kryeministri nuk kontrollon dot të gjithë mekanizmat që mund ta fundosin projektin.
SPAK ka hapur hetime mbi ndryshimet e vitit 2024 në statusin e zonave të mbrojtura dhe mbi fondet e përdorura për transaksionet e tokave. Më herët, prokuroria kishte vendosur nën sekuestro parandaluese rreth 195 milionë dollarë. Proceset gjyqësore mbi pronësinë vazhdojnë ende, ndërsa Gjykata e Lartë ka konstatuar probleme serioze me dokumente të dyshuara si të falsifikuara.
Ndërkohë organizatat mjedisore po kundërshtojnë ligjin në gjykata, ndërsa protestat në Tiranë kanë marrë përmasa të mëdha nën sloganin: “Shqipëria nuk është për shitje”.
Çdo faktor mund ta ndalë projektin: SPAK-u, gjykatat ose presioni popullor. Dhe asnjëri prej tyre nuk kontrollohet plotësisht nga Rama.
Pikërisht këtu rritet frika për Jared Kushnerin dhe Ivanka Trumpin, sepse për ta ky projekt nuk është vetëm një resort luksoz në Ballkan.
Firma e Jared Kushnerit, Affinity Partners, financohet me miliarda dollarë nga fondet sovrane të Arabisë Saudite, Katarit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe. Por sipas hetimeve të Komitetit të Financave të Senatit amerikan, deri në korrik 2024 firma nuk kishte gjeneruar asnjë fitim real për investitorët, ndërsa kishte përfituar qindra milionë dollarë tarifa menaxhimi.
Senatori Ron Wyden ngriti publikisht dyshime të forta se Affinity po funksiononte si një instrument ndikimi politik i financuar nga qeveri të huaja.
Në këtë situatë, resortet në Shqipëri nuk janë më thjesht projekte luksi. Ato janë prova që Affinity Partners duhet t’u tregojë financuesve të saj se mund të ndërtojë diçka reale dhe fitimprurëse.
Dhe këtu precedenti i Serbisë bëhet alarmant për Edi Ramën.
Në dhjetor 2025, Affinity Partners braktisi papritur projektin e saj madhështor në Beograd — një kompleks luksoz me markën Trump — menjëherë pasi prokuroria serbe ngriti akuza ndaj ministrit serb të Kulturës për manipulime me statusin e monumenteve të mbrojtura.
Ngjashmëria me Shqipërinë është tronditëse.
Edhe atje u ndryshua statusi i mbrojtur i territorit. Edhe atje prokurorët nisën hetime. Edhe atje projekti u përplas me reagim publik.
Kur prokurorët lëvizën në Serbi, Kushner u largua brenda pak orësh, duke lënë pas qeverinë serbe me kostot politike dhe skandalin publik.
Nuk ka asnjë garanci se në Shqipëri do të ndodhë ndryshe.
Nëse SPAK e shtyn përpara hetimin, nëse gjykatat rrëzojnë titujt e pronësisë ose nëse protestat e bëjnë projektin politikisht të papërballueshëm, Affinity mund të largohet ashtu si në Serbi — me një deklaratë diplomatike dhe pa mbajtur asnjë përgjegjësi.
Por Rama do të mbetet vetëm me pasojat.
Dhe kjo është pika ku frika politike bëhet reale.
SPAK-u është produkt i reformës në drejtësi të mbështetur dhe financuar nga Shtetet e Bashkuara. Uashingtoni ka investuar qindra miliona dollarë në sistemin shqiptar të drejtësisë dhe ka treguar se është i gatshëm të godasë politikisht figura të rëndësishme shqiptare përmes sanksioneve dhe izolimit ndërkombëtar.
Për vite me radhë, Edi Rama ka mbijetuar politikisht edhe falë mbështetjes amerikane.
Por tani ai ka lidhur fatin e tij me biznesin privat të vajzës dhe dhëndrit të presidentit amerikan.
Dhe pyetja që po qarkullon gjithnjë e më shumë është kjo: çfarë ndodh nëse Rama nuk arrin të realizojë projektin që u premtoi?
Historia e Chris Christie-t tregon se familja Trump-Kushner nuk harron dhe nuk fal lehtë ata që i zhgënjejnë.
Mekanizmi nuk ka nevojë të jetë spektakolar. Nuk ka nevojë për telefonata apo urdhra publikë. Mjafton të hiqet mburoja politike që ka mbajtur larg goditjen për vite me radhë.
Në botën e pushtetit, zhgënjimi i njerëzve të fuqishëm ka gjithmonë një çmim.
Dhe sot Edi Rama ndodhet përballë rrezikut më të madh politik të karrierës së tij: ai ka premtuar një pjesë të bregdetit shqiptar për një familje që nuk pranon humbjen dhe nuk toleron dështimin.
Dhe pyetja që po rëndon mbi Tiranën është nëse kryeministri shqiptar do të arrijë të mbajë premtimin që i bëri familjes më të fuqishme në Amerikë — apo nëse do të mbetet vetëm kur projekti të shembet. /E Vërteta
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.